اطلاعات نوشت: سید جواد حسینی دیروز در گفتمان کاهش رنج مردم که در موسسه اطلاعات برگزار شد، با تأکید بر اینکه این سازمان بر اساس قوانین، مأموریت «سلامت اجتماعی» را بر عهده دارد، اظهار داشت: رنج انسانی ابعاد متعددی دارد و هر جا که حقوق اساسی بشر مانند آموزش، سلامت، رفاه، مسکن، معیشت و فرصتهای زندگی تأمین نشود، رنج اجتماعی شکل میگیرد .
وی با اشاره به مفهوم سلامت اجتماعی گفت: اگرچه سلامت به چهار بعد زیستی، روانی، معنوی و اجتماعی تقسیم میشود، اما سلامت اجتماعی هنوز تعریف تطبیقیافته و اجماعشدهای در سطح ملی و جهانی ندارد. در حال حاضر، سلامت اجتماعی در سه بعد رفاه اجتماعی، بهزیستی اجتماعی و فضایل اجتماعی تعریف میشود. بر اساس این مدل، بیش از ۱۶۰ شاخص و ریزشاخه در حوزه سلامت اجتماعی استخراج شده و هدف، تدوین پرونده سلامت اجتماعی محلات و ورود عملیاتی برای ارتقای این شاخصهاست.
وضع شاخص فقر در کشور
حسینی با اشاره به وضع شاخص خط فقر در کشور تصریح کرد:از سال ۱۳۹۷ به بعد روند فقر در جامعه ایران روزافزون شده به گونهای که اکنون در این دهه جمعیت زیر خط فقر مطلق دو برابر شده است.
درسال جاری ، ۴۴ درصد جمعیت کشور دچار خط فقر مطلق هستند که از این تعداد، چهار میلیون نفردر خط فقرمطلق شدید قرار دارند؛ به این معنا که از تأمین حداقل کالری مورد نیاز برای ادامه زندگی محرومند.
وی ادامه داد: فقر تنها به معیشت محدود نمیشود، بلکه سه "دار" اصلی دارد؛ دار معیشتی که به مسکن، غذا، شغل و درآمد مربوط است. دار منزلتی که باعث کاهش جایگاه اجتماعی فرد میشود و دار فرصتی که امکان زندگی، آموزش، سفر، زیارت و حتی فرزندآوری را از افراد سلب میکند.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به افزایش رنج اجتماعی مردم درسالهای اخیرگفت: از سال ۱۳۹۷ تاکنون، فقر مطلق درکشوردو برابر شده است. در حالی که میانگین افزایش حقوق کارکنان دولت و بخش غیردولتی سالانه حدود ۱۶ تا ۱۷ درصد بوده، تورم میانگین به ۳۸ درصد رسیده است که این وضع به تشدید شکاف طبقاتی و ریزش طبقه متوسط منجر شده است.
وی اظهار داشت: بر اساس طبقهبندی جدید اجتماعی، جامعه به ۶ طبقه تقسیم میشود و در این میان، بخش قابل توجهی از طبقات متوسط به سمت مرز فقر سوق پیدا کردهاند؛ بهگونهای که حدود ۱۵ درصد از ۳۵ درصد طبقه متوسط جامعه، به مرز فقر نزدیک شدهاند.
حسینی با بیان اینکه سالانه حدود سه درصد تولید ناخالص ملی کشور صرف محرومیتزدایی میشود، افزود: این در حالی است که میانگین جهانی آن ۱.۵ درصد است، اما با وجود این هزینه، رضایت اجتماعی متناسب درکشورمان ایجاد نشده است و در برخی موارد، رنج اجتماعی بازتولید میشود. در این چارچوب، سازمان بهزیستی بهعنوان نهاد متولی سلامت اجتماعی، دامنه خدمات گستردهای دارد؛به گونه ای که حدود هشت میلیون نفر از جمعیت کشور در حوزه خدمات خاص بهزیستی قرار دارند و در حوزه خدمات عام، همه مردم ایران جمعیت هدف این سازمان محسوب میشوند.
اقدامات سازمان در حوزه پیشگیری
وی به اقدامات سازمان بهزیستی در حوزه پیشگیری اشاره کرد و گفت: اجرای غربالگری شنوایی نوزادان منجر به پیشگیری از ناشنوایی و کمشنوایی بیش از ۵۰۰ هزار نفر شده و غربالگری بینایی کودکان سه تا شش سال هم با انجام بیش از ۶۲ میلیون موردغربالگری، از نابینایی و کمبینایی بیش از ۵۵۰ هزار نفر جلوگیری کرده است.
حسینی ادامه داد: شیوع تنبلی چشم در کشور به حدود ۱.۵ درصد کاهش یافته و خدمات حمایتی، روانشناختی و مشاورهای هم بهصورت شبانهروزی از طریق خطوط تلفنی و مراکز مجاز در سراسر کشور ارائه میشود. وی با اشاره به خدمات به سالمندان، معلولان، زنان سرپرست خانوار و کودکان بیسرپرست گفت: یک میلیون و ۶۰۰ هزار معلول، حدود ۳۰۰ هزار زن سرپرست خانوار و هزاران کودک بیسرپرست و بدسرپرست زیر پوشش خدمات حمایتی، توانبخشی و اجتماعی بهزیستی قرار دارند. به این گروه در ۱۳ محور آموزشی و توانبخشی خدمات ارائه میشود. همچنین جمعیت قابلتوجهی از بیماران خاص اعصاب و روان در میان گروههای تحت حمایت دیده شدهاند.
۶ هزار کودک بیسرپرست وارد چرخه حمایتی میشوند
حسینی در ادامه به وضع کودکان بیسرپرست اشاره کرد و گفت: سالانه حدود ۶ هزار کودک بیسرپرست وارد چرخه حمایتی میشوند که از این تعداد با رویکرد خانوادهمحور، حدود ۳ هزار کودک به خانواده زیستی خود بازپیوند داده میشوند. تاکنون در مجموع ۱۸ هزار کودک به خانوادههای زیستی بازگشتهاند. در مواردی که امکان بازپیوند وجود نداشته باشد، فرزندخواندگی در دستور کار قرار میگیرد و اکنون ۲۵ هزار کودک به فرزندخواندگی سپرده شدهاند.
وی نسبت متقاضیان فرزندخواندگی به تعداد کودکان موجود را ۲۱ به یک دانست وافزود: به ازای هر کودک، حدود ۲۰ خانواده متقاضی وجود دارد و به همین دلیل، سازمان در احراز صلاحیت خانوادهها سختگیرانه عمل میکند.
حسینی با اشاره به سایر شیوههای نگهداری کودکان گفت: حدود ۴۵۰ کودک در قالب طرح خانواده میزبان نگهداری میشوند و در مواردی که این امکان هم فراهم نباشد، کودکان در ۷۰۰ مرکز شبهخانواده اسکان داده میشوند که در مجموع ۱۰ هزار کودک را پوشش میدهند. برای کودکان مراکز شبهخانواده طرحهای حمایتی ویژهای پیشبینی شده است و سالانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ کودک پس از توانمندسازی از این مراکز ترخیص میشوند.
بهزیستی باید نوای بینوایان باشد
وی تأکید کرد: سازمان بهزیستی باید صدای بیصدایان و نوای بینوایان باشد و وظیفه دارد از لغزش طبقاتی، تعمیق فقر و توزیع ناعادلانه رنج در جامعه جلوگیری کند.
وی خاطرنشان کرد: انقلابیبودن به معنای کاهش رنج مردم است و هر سیاست یا رفتاری که به افزایش رنج اجتماعی منجر شود، حتی اگر با شعار همراه باشد، در عمل به زیان جامعه تمام خواهد شد.
